AŞIK VİRANİ KİMDİR

Âşık Virânî’nin asıl ismi bilinmemektedir; fakat 17. yüzyılda yaşadığı kabul edilmekle birlikte hakkında çok az bilgiye sahibiz.

Virani, 16. yüzyılın sonları ile 17. yüzyılın başlarında yaşadı.

Eğriboz adasında doğduğu iddia edilmektedir.

İyi bir eğitim gördü.

Türkçe ve Osmanlıcanın dışında Arapça ve Farsça dillerini öğrendi.

Hurufiliği benimsemiş bir Bektaşi aşığı olan Virani, Yedi Ulu Ozan’dan birisidir.

Necef’te dini görev yapmıştır ve Kerbela gibi kutsal yerlere gitmiştir.

Bektaşiliğin ikinci piri Balım Sultan’dan el aldı.

Şah Abbas’la görüştü.

Anadolu’nun birçok yerini ve daha sonra da, Bulgaristan’da Deliorman ve Dobruca’yı gezdi.

Necef’ten dönüşünde, Deliorman yöresinde bulunan Demir Baba Tekkesini ziyaret etti ve ondan icazet aldı.

Şiirlerinin toplandığı divanı günümüze kadar ulaşabildi.

Virani, Bektaşi düşüncesini işlediği yüzlerce şiirini de aruz vezniyle kaleme aldı.

Halk arasında yayılan eserleri daha çok hece ölçüsüyle yazılanlardır.

Eserlerinden edindiğimiz bilgiler ışığında Virânî, Hurûfilik inancına bağlı bir Bektaşî babasıdır.

“Virânî, Âşık Virânî, Virânî Baba” gibi mahlaslar kullanmıştır.

Virânî, Bektaşî geleneğinde adı geçen Nesîmî, Hatayî, Fuzulî, Kul Himmet, Yeminî ve Banazlı Pir Sultan Abdal olmak üzere yedi büyük şairden biri olarak sayılmaktadır.

Virânî, Hurûfîlik akidelerine bağlanmıştır.

Nesîmî ile başlayan bu edebiyatın 17. yüzyılda en koyu propagandacısı olmuştur.

Necef’teki Bektaşî Tekkesi şeyhliğinde bulunduğu ve Şah Abbas ile görüştüğü üzerine rivayetler bulunmaktadır.

Virânî’nin, Hurufilik akidelerini gösteren bir Risalesi ve kırk kadar manzumeyi içine alan küçük bir divanı bulunmaktadır.

Bazı şiirlerini aruz ölçüsüyle yazmıştır.

Bu şairin şiirlerinde Hurufi fikirlerin dışında bir samimiyet havası mevcuttur.

Dili çok ağırdır.

Zira dinî terimlere ve terkiplere fazlasıyla yer vermiştir.

Hz. Ali hakkında yazdığı şiirleri, onu Ali-Allahiler grubuna yakın göstermektedir.

Eserlerinde ahlakî konular ve yüzeysel anlamdaki tasavvuf iç içedir.

Hurufîlik ile ilgili risalesi ve divanı basılmıştır.

Virani, Demir Baba Tekkesinden ayrıldıktan sonra Otman Baba’yı ziyaret etmek üzere yolunun üzerinde uğradığı Karlıova’daki Hafızzade Türbesinde rahatsızlandı ve öldü.

Mezarı türbenin avlusundadır.

Virani’nin deyişlerinden bir örnek;

“Gel Dilber Ağlatma Beni Şah-ı Merdan Aşkına
Dü Cihanın Ranimasi Şir-i Yezdan Aşkına
Şahım Hasan Pir Hüseyin Kerbela Meydan İçin
Lütfedip Bağışla Cürmüm Ali Süphan Aşkına”

Bernamegeh Türkçe

AYRICA BAKIN

Paula Abdul Kimdir, Hayatı

Ünlü bir koreograf ve şarkıcı olan Paula Julie Abdul ya da bilinen adıyla Paula Abdul, …

error: LÜTFEN KOPYALAMAYIN OKUYUN!