Bilinen en eski epik şiir ve eser: Gılgamış Destanı

Gilgameş Destanı, bilinen en eski epik şiir ve dünyanın en eski yazılı edebi eserlerinden biridir.

Bu destan, M.Ö. 2000 civarında Mezopotamya’da, bugünkü Irak topraklarında, Sümerler tarafından kil tabletler üzerine yazılmıştır. Destanın ana karakteri olan Gilgameş, Uruk (bugünkü Warka) şehrinin yarı efsanevi kralıdır.

Tarihi Arka Plan ve Keşfi

– **Yazılış Dönemi:** Destanın en eski versiyonları, M.Ö. 2100-2000 yıllarına tarihlenen Sümer tabletlerine dayanır. Ancak, destanın tam metni Akad dilinde yazılmış olan M.Ö. 1300-1000 yıllarına ait 12 kil tabletlik versiyondur.

– **Keşfi:** Destanın ilk keşfi 19. yüzyılın ortalarında, Asur Kralı Asurbanipal’in Ninova’daki kütüphanesinde yapılan kazılarda gerçekleşti. İngiliz arkeolog Austen Henry Layard tarafından bulunan bu tabletler, daha sonra George Smith tarafından tercüme edilmiştir.

Destanın İçeriği

– **Ana Hikaye:** Gilgameş Destanı, kahraman kral Gilgameş’in ölümsüzlük arayışını ve bu süreçteki maceralarını anlatır. Gilgameş, başta zalim bir kral olarak tasvir edilir, ancak dostu Enkidu ile tanıştıktan sonra değişir.
– **Ana Temalar:** Dostluk, insanın ölümlülüğü, doğaüstü güçler, tanrıların iradesi ve kahramanın kişisel gelişimi gibi temalar işlenir.

Başlıca Bölümler

1. **Gilgameş ve Enkidu’nun Tanışması:** Enkidu, tanrılar tarafından Gilgameş’in zalimliğine son vermek için yaratılır, ancak sonrasında Gilgameş’in en yakın dostu olur.
2. **Humbaba ile Savaş:** İki dost, tanrıların koruduğu Cedar Ormanı’na gider ve oradaki korkunç yaratık Humbaba ile savaşır.
3. **Gök Boğası ile Mücadele:** Tanrıça İştar’ın intikamı üzerine gökyüzünden gönderilen boğa ile savaşırlar.
4. **Enkidu’nun Ölümü:** Enkidu’nun ölümü, Gilgameş’i derin bir üzüntüye boğar ve onu ölümsüzlük arayışına iter.
5. **Ölümsüzlük Arayışı:** Gilgameş, ölümsüzlük sırrını bulmak için Utnapiştim’e gider, ancak sonunda ölümsüzlüğün insanlar için olmadığını kabul eder.

Edebi ve Kültürel Önemi

– **Edebi Etki:** Gilgameş Destanı, Homeros’un destanları gibi Batı edebiyatının önemli eserleri üzerinde büyük bir etki bırakmıştır.
– **Mitolojik ve Dini Bağlantılar:** Destan, Sümer mitolojisi ve dini inançları hakkında değerli bilgiler sunar. Özellikle tufan hikayesi, İncil’deki Nuh Tufanı ile büyük benzerlikler taşır.

Modern Araştırmalar

– **Metin Analizleri:** Modern arkeologlar ve dilbilimciler, destanın farklı versiyonlarını inceleyerek hem tarihsel hem de kültürel bağlamda önemli bulgular elde etmişlerdir.
– **Etkisi:** Destanın temaları ve karakterleri, modern edebiyat, sinema ve diğer sanat dallarında etkisini sürdürmektedir.

Gilgameş Destanı, sadece bir edebi eser olmanın ötesinde, antik Mezopotamya’nın kültürel, dini ve sosyal yapısını anlamamıza yardımcı olan paha biçilmez bir tarihi kaynaktır.

AYRICA BAKIN

Gideon Sundback Kimdir Hayatı

Gideon Sundback, Elektrik mühendisi ve fermuarı bulan kişidir. Tam ismi Otto Fredrik Gideon Sundback olan …

error: LÜTFEN KOPYALAMAYIN OKUYUN!