DERSİM ALEVİ AŞİRETLERİ LİSTESİ

DERSİM AŞİRETLERİ LİSTESİ

BERNAMEGEH / Her ne kadar aşiretlerin listesini veriyorsak da aşiretçiliğin geri feodal üretim biçiminin günümüze yansıması olduğunu unutmamak gerek. Kürtlerin aşiretçilik yapmaktan ziyade Ulusal değerleriyle kendini modern dünyanın amaç ve gereklerine adapte etmeleri gerektiği açıktır. Aşiret olma bilinci ile değilde millet olarak  varolabilme bilinciyle geleceğe bakmak gerekmektedir.

AŞİRET NEDİR

Kürt toplumsal örgütlenmesi – büyük ölçüde – yüzyıllara dayanan örf ve adetlerin toplumsal ilişkilerin biçimini belirlediği aşiret temelli yapıya dayanmaktadır. Buradan yola çıkarak, Kürt toplumunu Max Weber’in yaptığı ideal sınıflandırma biçimlerinden geleneksel otorite tipinin içkin olduğu toplum kategorisinin içerisine sokabiliriz. Geleneksel toplumlarda “egemenleri belirleyen geleneksel kurallardır ve onlara uyulması da geleneksel konumlarından dolayıdır. En yalın örneğinde bu tür örgütlü egemenlik, asıl olarak birlikte büyümüş olmaktan ileri gelen kişisel bağlılık duygusudur. Erki elinde bulunduran kişi de bir ‘üst’ değil, kişisel efendidir, onun yönetsel
görevleri “resmi görevliler” olmayıp kişisel hizmetçilerdir” (1995, s. 331). Anthony Giddens da kabile toplumlarında veya göreceli küçük sözlü topluluklardaki başat yapısal ilkenin, gelenek ve akrabalık ekseni üzerinde işlediğini söyler (1999, s. 243).

DERSİM

Dersim tarihi ve kültürel dokusuyla adından çok söz ettiren Kürt illerinden biridir. Nüfusunun büyük çoğunluğu Alevi ve Zaza olan Dersim ayrıca efsaneler diyarıdır. “Darsım” Zazaca bir sözcüktür; “dar”(ağaç) ve “sim” (gümüş); kelimelerinin birleşmesinden  Darsım “Gümüşağaç” anlamı oluşmuştur.

Coğrafya bakımından doğudan kısmen Peri Suyu, kuzeyden Munzur Sıradağları, batıdan Fırat Nehri, güneyden Murat Nehri ile çevirilir. Yönetim birimleri bakımından Dersim’in sınırları, kuzeyde Erzincan ilinin merkez ve Kemah ilçeleri ile kuzeydoğuda Erzincan ilinin Tercan ilçesi, kısmen Elâzığ ilinin Palu ilçesi, Bingöl ilinin Kiğı ilçesi, batıda Erzincan ilinin Kemaliye ilçesi, Malatya ilinin Arapgir ilçesi, güneyde kısmen Elâzığ ilinin Palu ve merkez ve Keban ilçeleri ile birleşir. Yüz ölçümü yaklaşık 10.000 kilometrekaredir (Tunceli ilinin yüz ölçümü ise 7.774 kilometrekaredir). Dersim’in eski sınırlarının doğuda Varto’dan kuzeyde İmranlı ve Zara’ya, batıda ise Malatya’ya kadar geniş bir coğrafyayı kapsar.

DERSİM AŞİRETLERİ

Not: K: Kurmanci konuşan  /   Z: Zazaki konuşan  /    Z/K ise hem Zazaki hem Kurmanci konuşanlar.

Qurêşan

  • Qursî (K/Z)
  • Şadiyan (K)
  • Balaban (Z)
  • Badilî (K)

Koçgirî

Koçgiride bulunan Aşiretler Kurmanci konuşurlar.

  • Saran
  • Barlan
  • Şaran
  • Îban
  • Zaza
  • Laçîn
  • Soran
  • Zerikan

Şêxhesenan

  • Bextiyarî (K/Z)
    • Reşik (K)
    • Rûtan (K)
    • Lolan (Hozat bölgesinde; Z)
  • Seydan (Z)
  • Şêxmemedan (Z)
  • Ebasan (Z)
  • Îksor (K)
  • Ferhadan (K/Z)
  • Qerebalan (K)
  • Qirxan (Z)

Eşîr

  • Axûçan (K)
  • Alan (Z)
  • Alxan (K)
  • Arî (Z)
  • Aslan (Z)
  • Aşûran (Z)
  • Atmanî (K)
  • Avdalan (Z)
  • Balan (K)
  • Bava Mansur (K/Z)
  • Bêrîtan (K)
  • Bîrman (Z)
  • Beyt (Z)
  • Bezgar (Z)
  • Botan (Z)
  • Bûtikan (K)
  • Bozûkan
  • Canbegan (K)
  • Çarekan (Z)
  • Caferan (Z)
  • Ciban (Z)
  • Dêlikan (K)
  • Demanan (Z)
  • Dilmaqan (Z)
  • Dimilî (Z)
  • Derwêş Cemal (Z/K)
  • Derwêş Gewr (Z/K)
  • Gew (Z)
  • Gelabî (Z)
  • Kûzûçan (Z)
  • Gûran (Z)
  • Ginîyan (Z)
  • Xiran (K)
  • Heyderan (Z)
  • Hesenan (K)
  • Xormekan (Z/K)
  • îzol (K)
  • Karsan (Z)
  • Kez (Z)
  • Keçelî/Kalan (K/Z)
  • Kikoran (Z)
  • Kimsor (K)
  • Koçan (Aşiq/Qereçî) (K/Z)
  • Kurmeşan (K)
  • Kolik (Z)
  • Qûbat (Z)
  • Lolan (Z)
  • Maksûd (Z/K)
  • Mamekan (Z)
  • Mîlan (Z/K)
  • Nenikan (K)
  • Oxçiyan (K)
  • Parçikan (K)
  • Pîlvank (K)
  • Pîran (Z)
  • Palî (Z)
  • Pezgoran (Z)
  • Qerebaş (K)
  • Sari Saltik (Z)
  • Sawalû (Z)
  • Soran (K)
  • Şekak (Şavak) (K)
  • Şam (Z)
  • Şemkan (K)
  • Sînemilî (K)
  • Sisanî (K)
  • Topuz (K)
  • Ûsuvan/Yusufan (Z)

DERSİM AŞİRETLERİNİN BÖLGESEL DAĞILIMLARI

Abasu / Abasanlar Zazaca Pülümür-Hozat-Ovacık-Erzincan (Kırlangıç Köyü,Çağlayan Bucağı,Bağlı,Karatuş köyleri) Kığı ilçesi:
(Akımlı Estigkavak,Ayanoğlu,Güzgörü köyleri) Tercan :(Başbudak, Beşgözek köyleri) Kelkit:(Akdağ,Kömürlük Köyü),Erzurum-
Aşkale(Aşkale,Gürkaynak ve Koçbaba Köyleri)
Abdalu / Abdalanlar Zazaca Pülümür-Hozat-Ovacık
Ağucanlılar Zazaca Hozat(Bargini),Elazığ-Erzincan-Kemah-Malatya-Adıyaman-Elbistan-Pazarcık(Girne),Arapkir
Alanlar Zazaca Mazgirt, Mazımiye,İranı Kuzey Horosan bölgesi,Erzincan Merkez İlçesi (Çamurdere, Çamlık, Karataş, Başköy,
Çilhoroz, Yayla kent, Sertaş, Askartallı, Kılıçkaya, Endere köylerinde)Erzurum Çat ilçesi,Beşiktaş Komu, Tuzluca mah.
Ali Abbas Evladı Zazaca Ovacık-Kemah-Erzincan
Alxanu / Alhanlı Aşireti Zazaca Pülümür ,Tercan
Arililler Zazaca Nazimiye-Pülümür-Mazgirt-Kelkit(Akdoğdu Köyü) Erzincan Tercan ilçesi(Sarıkaya, Yenibucak,Kavaklık,Küçük
Ağa Köyleri) Çayırlı ,Çamurdere, Başköy, Karataş, Çilhoroz, Yayla Kurt, Sarıtaş,Kartallı, Çağlayan Bucağı,Kılıçkaya,Erdene
köylerinde Hınıs(Başköy)
Aslan Zazaca Ovacık-Kemah
Aşuran Zazaca Ovacık-Erzincan
Bomosuru / Baba Mansurlu Zazaca
Pülümür-Mazgirt-Muhindi-Nazimiye-Tercan-Sivas-Erzincan
Bahtiyarlı Zazaca Hozat-Muş-Kuzey Horosan Zağros Dağları
Balabanu / Balaban Zazaca Pülümür-Erzincan-Tercan-Hınıs(Güzelder Köyü) Raka, Ruha, Kırşehir, Malatya (Akçadağ, Kürecik, Doğan Şehir)
Baluşağı Zazaca Ovacık-Pülümür-Çayırlı
Badilli Zazaca Petek -KIğı-Kelkit-Halo-Refahiye
Beles Zazaca Nazimiye-Tercan-Kığı-Amasya-Çorum
Balçikanlı Zazaca Pülümür-Erzincan-Nazimiye
Birmanlı Zazaca Ovacık-Pülümür- Erzincan
Beyitanuşağı Zazaca Ovacık(Gözeler,Paşadüzü,Akyayık)
Bezgar (Topuz) Zazaca Ovacık(Hun Uşağı, Cevizli dere, Söyütlü, Topuzlu, Çakmaklı)
Beritan Kurmanca Erzurum-Erzincan-Dersim
Birim Zazaca Ovacık
Botanlı (Balyanlı) Kurmanca Mazgirt
Bütünkanlı (Bodikanlı) Zazaca Erzincan-Tercan-Kığı
Caferanlı Zazaca Pülümür-Erzincan-Kemah-Hınıs-Dersime Yakın Bölgeler
Bozukanlı Kerel Topuzlu Ovacık-Pülümür
Careku / Çarekli Zazaca Pülümür(Ağaşenliği)-Erzurum-Erzincan,Yelekli Köyü-Tercan ve Çayırlı,Sivas
Çinan Aşireti Zazaca Tunceli
Demenu / Demananlılar Zazaca Ovacık-Pülümür-Tunceli-Mazgirt-Pertek-ERzincan-Mazgirt-Derviş Cemal
Derviş Cemal Zazaca Pülümür(Şengül,Bulmuş Tosunlar Köyü)-Hozat-Erzincan-Çayırlı
Elhanlılar (Elganlılar) Zazaca Erzincan,İran(Albuz Dağları,Mazandara Bölgesi)
Ferhatu / Ferhatan Zazaca Çemişgezek- Hozat
Fından Zazaca Hozat
Gevanlılar Zazaca Ovacık-Hozat
Gülabi Zazaca Ovacık-Kemah
Hadikenli Zazaca Ovacık-Kemah
Heyderu / Haydaran Zazaca Nzaimiye,Pülümür,Mazgirt,Erzincanın Tercan İlçesi,Bulanık İlçesi
Hayranlı Zazaca Nazimiye,Pülümür
Hemenanlı Zazaca Tunceli
Hesenanlı Kurmanca Dersim,Mazgirt,Kığı
Hiranlı Zazaca-Kurmanca Mazgirt, Muhundu, Pertek-Derenahiyesi, Haran Bölgesi, Varto nahiyesi, Üstükara, Karlıova,
Erzincan, Dalav, Şavşek, Refahiye, Tercanda Kığı İlçesi, Sütlüce , Doluteknek, Kabacalı, Tilkitaşı, Doluca, Çamlıca,
Sarıdibek, Akbinek, merkez ilçede Dallıtepe, Orta çanak, Oğuldere, Karapınar, Gözele, Karlıova ilçesi, Tuzluca, Çiftiköy,
Sarıkuşak, Kaynarpınar, Soğukpınar, Kaynak Köyleri, Gümüşakar, Halitler, Yeniyurt, Eskikonak Köyleri, Tercan ilçesi,
Küçük Ağa, Gök Pınar köyleri ve Tanyeri bucağı, Kelkit, Yarbaşı köyü
Holikan Zazaca Pertek, Erzincan,Pülümür
Hormeku / Hormekli Zazaca,Kurmanca Nazimiye,Pertek,Nazimiye,Kığı,Gümüshane,Varto,Kuruçay,Refahiye,Erzurum
Hinis,Kars,Bingöl,Elazig,Tercan,Erzincan,Üzümlü,Ardahan
Holifen Zazaca Ovacık
Hıfen Kurmanca Pertek
Hurşidan Zazaca Nazımiye
Hüzmekli Uşağı Zazaca Nazimiye
İksorlu(İzollu) Zazaca-Kurmanca Mazgirt, Malatya, Huluman, Riçik, Göman, Kilise, Nazımiye, Pülümür, Yaylacık,
Sarıyayla,Malatya, Elazığ,Urfa
İskor Zazaca Hozat
Kalanuşağı Zazaca-Kurmanca Malazgirt,Ovacık,Malatya
Karabali Zazaca Hozat, Ovacık, Çemişkezek,Kırşehir(1701 yılında zorunlu iskana tabii tutulmuşlardır)
Karakali Zazaca Erzincan, Pülümür
Kamsuran Kurmanca Nazımiye
Karsanu/Karsan Zazaca
Pülümür, Ovacık, Nazımiye, Erzincan,Tercan,Karakoçan
Keçeli Zazaca Ovacık,Çatköy, Eğimli, Çambudak,Balveren,Aktaş,Yakatarla köyleri
Kekertiyanlı Zazaca Ovacık
Kefelan Zazaca Ovacık, Pertek
Kevanlı(Kevo) Zazaca Ovacık
Kemanlı(İzollu) Zazaca Pülümür, Erzincan Merkez, Turna derre Kalıntaş, Çoban Yıldızı, Turluk, Ergani İlçesi Köyleri,
Kığı İlçesi, Akımlı, Yazgünü, Gözdibi Köyleri
Keskehoran Kurmanca Pertek
Kırğan Zazaca Hozat, Desk, Ovacık
Kısmurlu Zazaca Nazımiye
Kolik Kurmanca Kemg. Ovacık
Kodern Zazaca Mazgirt
Kimsorlu Zazaca Hozat, Çemişgezek, Ovacık, Nazımiye,Dereova, Sivas Divriği Bölgesinde, Tuzla Yöresinde bir kısmı zorunlu
iskana tabii tutulmuştur.
Koç Zazaca Hozat, Çemişgezek, Ovacık, Kığı(Holhol), Kurmeşli,Erzincandan sonra Pülümür Altınhüseyin köyleri.
Koçgiri Zazaca-Kurmanca Pülümür, Erzincan, Sivas, Kahraman Maraş
Kormeşli Kurmanca Pertek, Erzincan
Kubanlı(Kudenli) Zazaca Mazgirt, Kığı, Karlıova, Erzurum, Çat ve Karakoçan İlçeleri
Kulikan Kurmanca Çemişgezek, Ovacık
Kabaklı Kurmanca Çemişgezek, Ovacık
Kırmoslu(Kismorlu) Kurmanca Çemişgezek, Ovacık, Kığı İlçesi, Yaylıdere,Sarıtosun, Aysaklı, Hasköy, Batrayas, Mercan
Köyleri, Adıyaman, Xıdosur Kolu yerleşmiştir.
Khuresu / Kureyşan Zazaca-Kurmanca Nazımiye, Mazgirt, Ovacık, Tercan, Varto, Kiği, Sivas, Hınsı Mansur
Lertikli Zazaca-Kurmanca Erzincan
Laçinli Kurmanca Ovacık, Hozat
Lolu / Lolanlı Zazaca Pülümür, Çemişgezek, Vartu ilçesi,Nazımiye-Hınız,Esenli, Aşkale,Gürkeynak Köyü,Muş-
Varto,Bayburt,Erzurum,Kelkit
Maksut Zazaca Ovacık, Hozat
Memokan (Memekan) Zazaca Tunceli
Mosku / Meskanlı (Mestanlı) Kurmanca Nazımiye,Ovacık,Pertek,Pülümür, Kiğı
Mev aliler Aşireti Zazaca Nazımiye
Mırzan Kurmanca Pertek, Ovacık,Tunceli(Milköyü),Urfa-Viranşehir, Suriye’nin Resückayın yöresine yerleşmişlerdir.
Millan Kurmanca Pertek, Ovacık,Tunceli(Milköyü),Urfa-Viranşehir, Suriye’nin Resückayın yöresine yerleşmişlerdir.
Nenikan Kurmanca Çemişkezek, Ovacık
Panikan Zazaca Ovacık
Parçikanlı Zazaca-Kurmanca Ovacık,Malatya
Pezgevran(Pevzugerililer) Zazaca Ovacık, Pertek, Hozat
Perihanlı Zazaca Ovacık
Pilvenkli Zazaca-Kurmanca Pertek
Piranlı Kurmanca Pertek (Yamaşoba Köyü)
Pirsultanlı Zazaca Pülümür
Perikanlı Zazaca Nazımiye
Rekşait(Reskan Uşağı) Kurmanca Ovacık, Hozat, Çemişkezek
Rutu / Rutanlı Kurmanca Hozat, Nazımiye, Pülümür,Kuzey Horosan Mazderen bölgesinde ,Erzincan-Çağlayan Bucağı, Yalınca
Uluköy, Melihtekli Köyleri
Şadilli Zazaca-Kurmancca Mazgirt ilçesi (Kızılkale, Aydınlık, Özdek, Beşoluk, Çatköy, Gelinpınar, Akkavak, Kepektaşı,
Obrukbaşı, Güneyharman, Örsköy, Yazevi, Beşoluk), Kığı, İran, Mardin, Refahiye,Sivas-Kangal
Not:Sivas-Kangal’daki Şadilli aşiretindeki aileler Kurmanca konuşmaktadır.Kangal’ın Armağan,Eymir,Güneypınar,Temirin
köyü,Gemalmaz,Kümsür,Kadirağanınhanı,Mısırören ve Humarlı Köyünde şadilliler yaşamaktadır.
Sağcılar Zazaca Tunceli
Sarı Saltuklular Türkçe Hozat
Şamuşağı Zazaca Ovacık, Çemişkezek, Hozat, Erzurum, Sivas, Erzincan
Şadanlı Kurmanca Pülümür
Şavak Kurmanca Pertek, Hozat, Çemişkezek
Sawelizu / Şavalanlı Zazaca-Kurmanca Tunceli, Nazımiye, Pülümür, Tunceli, Erzincan
Seyyidalan Zazaca-Kurmanca Tunceli, Nazımiye, Hozat, Çemişgezek
Seyyid Sabunlar Kurmanca Pertek
Sultan Munzur Zazaca Ovacık, Erzincan
Seyhan Zazaca Mazgirt
Sisanlı Zazaca Pülümür
Sekakan Kurmanca Pertek, Tunceli, Tercan, Afganistan
Seydanlı(Sidanlı) Kurmanca Mazgirt
Semkan Zazaca-Kurmanca Çemişkezek, Ovacık, Pertek
Seyit Kemalan Zazaca Ovacık, Erzincan
Seyit Ahmet Dedeler Zazaca Ovacık, Erzincan
Silanlı Zazaca Ovacık, Erzincan
Suranlı Zazaca-Kurmanca Mazgirt
Süleymanuşağı Zazaca Ovacık
Süleymaniler Zazaca Tunceli
Şiğ Hesananlı Zazaca-Kurmanca Ovacık, Mazgirt, Pülümür, Gümüşhane, Erzincan-Çayırlı
Şeyh Mehmedanlı Zazaca Mazgirt, Pülümür, Nazumiye, Tunceli merkez
Titanik Uşağı Zazaca Hozat
Yusufanlı Zazaca Tunceli, Mazgirt,Kamut Sütlüce bucağı ve köylerinde, Merğo ve Çihik
Zekeran Kurmanca Çemişkezek
Zerkanlı Kurmanca Çemişkezek, Erzurum, Hınıs, Marat, Mardin, Aksaray üzere beş kola ayrılır.
Zerkevik Zazaca Dere Çıkaran-Tembin dağlarında otururlar.

Xormekan (Nazımiye Civrak köyü kökenleridir): Muş`un Varto İlçesinden – Zerikiyan Kabilesi, Varto`dan yapılan göç ile Mazgirt Zerik köyü üzerinden Sivas-Erzincan hattına gelen Hormek aşiretidir. Bölgeye 2 kardeş olarak gelmişlerdir. Sivas`ın İmranlı, Zara, Ulaş, Divriği, Akıncılar, Gölova ilçelerinde.
Şeyh Hasanan (Ovacık ve Hozat`tan): Sivasın İmranlı, Divriği, Zara, Ulaş ilçelerinde.
İzolan-Riçikan (Mazgirt`ten / Riçik köyünden): Sivas`ın İmranlı ve Zara ilçelerinde.
Şadiyan (Mazgirt ve Erzincan`dan): Sivas`ın İmranlı, Hafik ve Zara ilçelerinde.
Kurmeşan (Pertek`ten): Sivas`ın Hafik, Ulaş yöresinde.
Demenan (Ovacık ve Dememam aşireti bölgesinden): Sivasın Zara ilçesinde.
Resulan (Şah Hasanlı – Ovacık`tan): Sivas`ın İmranlı, Zara ilçelerinde.
Çarekan (Erzincan Tercan`dan): Sivas`ın daha çok İmranlı, Zara ilçelerinde.
Baba Mansuran (Mazgirt`ten): Sivas`ın İmranlı ve Zara ilçelerinde.
Sarı Saltık (Ovacık ve Hozat`tan): Sivas`ın İmranlı ilçesinde.
Kureyşan En Büyük Kızılbaş Aşiretidir ve seyyidlerdir, Türkiye Balkanalarda Hatta ortadoguda Yerleşiklerdir. (Dersim (Tunceli), Erzurum ,Tekman, Xınıs ,Çat, Aşkale,Pasinler ,Şenkaya ve Erzurum Genelinde Yerleşiklerdir ve Tekman da Dewresen Adlı Türbe vardır, Erzincan, Malatya, Adıyaman, Elazığ, Gaziantep, Sivas, Kayseri, Adana, Mersin, Ardahan, Ağrı, Kars ,Urfa, Diyarbakır’da vardır): Sivas`ın daha çok Zara, İmranlı ilçelerinde.
Canbegan: Sivas`ın Zara ve Ulaş ilçesinde.
Parçikan: Sivas`ın İmranlı ve Zara ilçelerinde.
Dimiliyan (Tunceli`den): Sivas`ın İmranlı, Zara ve Suşehri ilçelerinde.
Giniyan (Tunceli`den): Sivas`ın Zara Beypınar yöresinde.
Axucen (Elazığ Merkez Sün Köyü, Dersim Xozat Bargini köyünden): Sivas`ın Hafik ilçesinde.
Lolan (Muş Varto`dan): Sivas`ın Ulaş ilçesinde.
Atmalı (Kahraman Maraş`tan): Sivas`ın İmranlı ve Gürün ilçelerinde.
Pilvenk – tunceli elazığ malatya ve sivasta yaşarlar.

BERNAMEGEH

UYARI: Yazıların izinsiz kopyalanması ve Web Sitelerinde yayınlanması kesinlikle yasaktır. Hakkınızda yasal işlemlerin başlatılabileceğini lütfen unutmayın!

AYRICA BAKIN

CELAL GÜZELSES KİMDİR

Şark Bülbülü olarak da bilinen Kürt kökenli ses sanatçısı ve mevlithan Celal Güzelses, Osmanlı döneminde, …

error: LÜTFEN KOPYALAMAYIN OKUYUN!