Yaratılış Mitleri

YARATILIŞ MİTLERİ HANGİLERİDİR – (Yaratılış Mitleri Listesi)

Yaratılış mitleri, evrenin, dünyanın ve insanların varoluşuna izahat getiren kültürel, geleneksel veya dinsel mitlerdir.

Bunların pek çoğu binlerce sene önce birbirlerinden izole biçimde yaşamış insan topluluklarının uzun seneler alan kültür inşası süreçlerinde meydana getirildi, azı ise yeni dinî hareketlerin bünyesinde (mesela Raelizmin yaratılış miti) oluştu.

İnsanların yaşadıkları coğrafyalar, yaratılış mitlerinin birbirlerine benzerlikleri veya farklılıkları üstünde etkili olmuştur.

Yaratılış mitleri, doğaüstü ögeler içerdikleri için tarihsel ve ilmi yönler açısından gerçek dışı olmalarına karşın, bunların dinsel kaynaklı olanları günümüzde pek çok kişi tarafından kabul görmektedir.

Temel tip

Kaostan yaratılış

  • Cheonjiwang Bonpuri (Kore yaratılış miti)
  • Enuma Eliş (Babil yaratılış miti)
  • Yunan kozmogonik miti
  • Jamshid
  • Kumulipo
  • Leviathan (Eyüp kitabı 38-41’deki yaratılış miti)
  • Mandé yaratılış miti
  • Pan Gu
  • Raven Masalları’ndaki yaratılış miti
  • Serer yaratılış miti
  • Sümer yaratılış miti
  • Tunguz yaratılış miti
  • Unkulunkulu
  • Väinämöinen
  • Viracocha

Dünya dalgıcı

  • Aynu yaratılış miti
  • Çeroki yaratılış miti
  • Väinämöinen
  • Yoruba yaratılış miti

Ortaya çıkış

  • Hopi yaratılış miti
  • Mayaların dünyanın yaratılışı miti
  • Diné Bahaneʼ (Navaholar)
  • Zuni yaratılış miti

Ex nihilo (yoktan varoluş)

  • Koyun ile tahıl arasındaki tartışma
  • Barton silindiri
  • Antik Mısır’ın yaratılış mitleri
  • Eski Ahit’in (Tanah) Tekvin kısmındaki yaratılış miti (Musevilik ve Hristiyanlık)
  • Kur’an’daki yaratılış miti (İslam)
  • Kabezya-Mpungu
  • Maori mitleri
  • Mbombo
  • Ngai
  • Popol Vuh
  • Rangi ve Papa

Dünya ebeveyni

  • Coatlicue
  • Enuma Eliş
  • Yunan kozmogonik mitleri
  • Heliopolis yaratılış miti
  • Hiranyagarbha yaratılış miti
  • Kumulipo
  • Rangi ve Papa
  • Völuspá

Yerel

Afrika Yaratılış Mitleri

  • Antik Mısır’ın yaratılış mitleri
  • Fon yaratılış miti
  • Kaang yaratılış miti (Buşmanlar)
  • Kintu miti (Bugandalılar)
  • Mandé yaratılış miti
  • Mbombo (Kuba Krallığı)
  • Ngai (Kambalar, Kikuyular ve Masailer)
  • Serer yaratılış miti (Senegal’in Serer halkının kozmogonisi, Gambiya ve Moritanya)
  • Unkulunkulu (Zulular)
  • Yoruba yaratılış miti

Amerika Yaratılış Mitleri

Orta Amerika

  • Coatlicue (Aztekler)
  • Mayaların dünyanın yaratılışı miti
  • Popol Vuh (Kiçeler)

Orta Kuzey Amerika

  • Anişinabe yaratılış mitleri
  • Çeroki yaratılış miti
  • Çoktav yaratılış miti
  • Krik yaratılış miti
  • Hopi yaratılış miti
  • Kuterastan (Oklahoma Apaçi Kabilesi)
  • Diné Bahaneʼ (Navaholar)
  • Raven Masalları’ndaki yaratılış miti (Tlingitler, Haydalar ve Çimmesyanlar)
  • Zuni yaratılış miti

Güney Amerika

  • Trentren Vilu ve Caicai Vilu miti (Şili)
  • Viracocha (İnkalar)
  • Xolas (Şili)

Asya Yaratılış Mitleri

Orta Asya

  • Türk yaratılış miti
  • Tunguz yaratılış miti
  • Ergenekon
  • Moğol Yaratılış Efsanesi

Doğu Asya

  • Aynu yaratılış miti (Japonya)
  • Au Co (Vietnam)
  • Çin yaratılış miti
  • Cheonjiwang Bonpuli (Kore)
  • Dangun yaratılış miti (Kore)
  • Japon yaratılış miti
  • Nu Wa (Çin)
  • Pan Gu (Çin)
  • Samseonghyeol miti (Kore)

Hint altkıtası Yaratılış Mitleri

  • Ajativada
  • Budist kozmolojisi
  • Hindu yaratılış miti
  • Hiranyagarbha yaratılış miti (Hindistan)
  • Mimamsa sonsuzculuğu (Hindistan)
  • Nyaya-Vayşeşika atomik teorisi (Hindistan)
  • Samkhya-yoga teorisi (Hindistan)
  • Kanglei mitolojisi (Hindistan)
  • Sanamahi yaratılış efsanesi (Hindistan)

Orta Doğu Yaratılış Mitleri

  • Koyun ile tahıl arasındaki tartışma
  • Enuma Eliş (Babiller)
  • Tekvin’deki yaratılış miti (İbraniler)
  • İslami yaratılış miti (Araplar)
  • Maşya ve Maşyana (Persler)
  • Sümer yaratılış miti
  • Leviathan (Eyüp kitabı 38-41’deki yaratılış miti)

Avrupa Yaratılış Mitleri

  • Yunan kozmogonik miti
  • Pelasg yaratılış miti (Yunanlar)
  • Väinämöinen (Finler)
  • Völuspá (Norveç)
  • Rael yaratılış miti (Fransızlar)

Pasifik Adaları Yaratılış Mitleri

  • Kumulipo (Havai yerlileri)
  • Maori mitleri
  • Rangi ve Papa (Maoriler)
  • La Galigo (Bugiler)

Kaynaklar:

1-Leeming, David Adams ; Leeming, Margaret Adams (1994). Yaratılış Mitleri Ansiklopedisi (2. baskı).
2-Leeming, David Adams; Leeming, Margaret Adams (2009). Yaratılış Mitleri Sözlüğü (Oxford Reference Online ed.). Oxford Üniversitesi Yayınları.

Bernamegeh Türkçe / bernamegeh@gmail.com

AYRICA BAKIN

Şovenizmin tehlikeleri nelerdir?

Şovenizmin bir dizi tehlikesi vardır ve bunlar genellikle toplumlar arasındaki ilişkileri bozabilir, barışı tehdit edebilir …

error: LÜTFEN KOPYALAMAYIN OKUYUN!