TARİH

Miralay Cibranlı Halit Bey (Kürtçe: Xalit Begê Cibirî veya Xalîd Beg Cîbran; 1882; Varto, Muş – 14 Nisan 1925, Bitlis), Osmanlı Devleti ve Türkiye ordusunun subayı. Kürt İstiklal Komitesine başkanlık ettiği ileri sürülmektedir. Gençlik ve askerlik 1882 yılında Muş’un Varto (Gımgım) ilçesinde doğdu. Babası Cibran aşireti’nin reisi Mahmut Bey’di. İstanbul’da bulunan Aşiret Mektebi’ni bitirdikten sonra Harbiye Mektebi Aşiret Sınıfı’na girdi, ve Erkan-ı Harp Mektebi’ne alınan tek Kürt kökenli …

  YAŞAR KAPLAN GİRİŞ Tarihte geniş bir alana tekabül eden Hakkâri bölgesi, Türkiye’nin Güney ve Doğu ucunun kesiştiği bölümde bulunmaktadır. Coğrafi olarak Güneydoğu Toroslar ile Irak- İran sınırı boyunca uzanan Zagros dağ silsilesinin kesişme alanında bulunan Hakkâri bölgesi, dağlık geniş bir bölge olup; güneyinde Erbil ve Musul ovalarının bulunduğu Mezopotamya …

“En sert ve acımasız mevsim kıştır. Ama Kürtler kışın 20-25 derece soğuğunda bile yalın ayakla çalışıyor ve geziyorlar. Hastalıklarını otlarla iyileştirmeye çalışıyorlar. Yaşlıları bile çok moralli ve genç gibi ayaktadırlar. Onlarda 120-130 yıl yaşayanları az değil. Kürtleri ilk bakışta tanıyabilirsiniz cesur bakışları ve korku salan bir duruşları vardır… Kürtler söz …

”Hamidiye birlikleri aslında kanun ve düzeni uygulamadığı açık­ça görülen kendi yerli Şefleri dışında hiçbir denetime tabi değil­ler. Kentin [Başkale] caddelerinde yerel kıyafetleriyle yürüyen Kürtler tuhaf bir manzara oluşturuyor… Hiçbir ödeme yapma­dan dükkânlardan ne isterlerse almaya alışmışlar.”   DAVİD MCDOWALL /  Hamidiye Alayları ve Ermeniler Sultan Abdülhamit 1891 yılında Doğu Anadolu’da …

”1655 ve 1656’daki üçüncü seyahat, dördüncü cildin büyük kısmını ve beşinci cildin ilk bölümünü kapsar. Evliya Çelebi Van’a vali olarak atanan Melek Ahmed Paşaya katılmaya gider. Van’a Diyarbakır ve Bitlis yolundan gider ve bu şehirlerde ayrıntılı ve canlı tarifler yapmaya yetecek kadar zaman geçirir.”   MARTİN VAN BRUİNESSEN / Evliya …

 MEHMET EMİN BOZARSLAN / YUSUF ZİYAEDDİN PAŞA VE «KÜRTÇE-TÜRKÇE SÖZLÜK» Aslen Kudüslü olan ve Halit bin Velid’in soyundan gelen Yusuf Ziyaeddin Paşa, II. Abdülhamit döneminde Bitlis’in Mutki ilçesinde kaymakamlık yapmıştır. Aydın ve geniş kültürlü bir kişi olduğu anlaşılan Yazar, bu görevi sırasında Kürtçeye ilgi göstermiş ve bu sözlüğünü bölgedeki din …

1514’te Çaldıran Savaşı ile büyük bir kısmı Osmanlı İmparatorluğu’nun eline geçen Kürdistan coğrafyası, 1639’da Osmanlılar ile Safeviler arasında imzalanan Kasr-ı Şirin ile ikiye bölünmüştü. Idrîsê Bedlîsî, Mehemed Paşayê Bekrî (Bıyıklı Mehmed Paşa), Şerefxan ve Bedirxan gibi beyler tarafından Kürdistan eyaletinde yönetilen Kürtler, Osmanlı’nın yıkılışına doğru çeşitli siyasî örgütlemelere gittiler ve …