Vefatının ardından Şeyh Ahmed ile 8 yıl önce yapılan söyleşiyi tekrar yayınlıyoruz. HINIS (23.05.2007)- 1925 Kürt isyanı ve lideri Şeyh Sait hakkında bu güne kadar çok şey söylendi, yazıldı. Şeyh Sait’in amacı neydi, isyan neden başarıya ulaşmadı ve ulaşsaydı sonuçları neler olacaktı? Tüm bu soruların yanıtını bu kez, Şeyh Sait …
DEVAMINI OKUClassic Layout
DENGBÊJLİK KÜLTÜRÜNDE SUNUM FARKLILIKLARI: SERHAT BÖLGESİ
MEMET METİN BARLIK Özet: Kürt sözlü edebiyatının önemli bir dalı olarak kabul edilen dengbêjlik (halk ozanlığı), deng (ses) ve bêj (söylemek, anlatmak) kelimelerinden oluşur. “Dengbêj’in,” dinleten bir ses ve sunum yeteneğinin yanında, tarihi, dini ve kültürel bilgiyle ile donanımlı olması gerekir. İcra edilen kilam’ın (kendine özgü güfte ve sunum formu …
DEVAMINI OKUYEZİDİLİĞİN KÖKENİ VE YEZİDİLİK
YEZİDİLİK Yezîdi kelimesinin, Farsça’da“iyilik-güzellik” tanrısı olan “İzed” veya Pehlevice’deki “Yezdan” dan geldiği görüşü ileri sürülmekle birlikte, Yezîd b. Uneyse el Harici veya Emevî Halifesi I.Yezîd (64/683)’den geldiği ve menşei itibariyle de Şeyh Adîb.Musafir’e (ö. 557/1162) dayandığı ileri sürülmüştür (Bulut 2011:351).Bunlar arasında en güçlü görüş, kendisine insanüstü nitelikler nispet ettikleri Yezîd …
DEVAMINI OKUERMENİSTAN KÜRTLERİ ARASINDA BİLİNEN KÖROĞLU DESTANI
MEHMET YILMAZ Özet: 1923’ten başlayarak Erivan radyosunda Kürtçe yayınlar başlamış, zaman zaman kesintiler olmuşsada uzun bir süre devam etmiştir. Günde yarım saatlik yayında haberler ve müzik programları yer almıştır. Kürt dengbejlerin yanında Kürtçe söyleyen Ermeni dengbejler de bu programlarda yer almıştır. 1930’lardan başlayarak Emînê Evdal ve Heciyê Cindî bu dengbejlerin …
DEVAMINI OKUAHMEDÊ XASÎ KİMDİR
Molla Ahmed-i Xasi, 1867 yılında Diyarbakır’ın Lice ilçesine bağlı Hazan nahiyesinde dünyaya gelmiştir. Babasının adı Hasan, annesinin adı da Medine’dir. Aslen Bingöl’ün Genç ilçesi Külçe köyündendirler. Dedesi Molla Osman, Hazan’da imamlık yapmış ve sonrasında da ailesi buraya yerleşmiştir. Ahmed-i Xasi’nin iki kardeşi vardır; birinin adı Mehmet Emin, diğerinin adı ise …
DEVAMINI OKUERMENİLER, HAMİDİYE ALAYLARI VE BÖLGE İLERİ GELENLERİ
JOOST JONGERDEN / 20. Yüzyıl Başlarında Diyarbakır’da Olaylar: Ermeniler, Hamidiye Alayları ve Bölge İleri Gelenleri Özet 1990’lı yıllarda Türkiye’nin Güneydoğu ya da Kürdistan bölgesinde1 köylerin boşaltılması, tarihteki diğer köy boşaltma olaylarını yeniden canlandırmıştır. Bu makalede, 1990’lı yıllarda yaşanan zorunlu göç deneyimi ile birlikte, bundan çok daha önce, 20.yüzyılın başlarında …
DEVAMINI OKUÇUKURCA VE ÇUKURCALI İLİM ADAMLARI
YAŞAR KAPLAN / ÇUKURCA ve ÇUKURCALI İLİM ADAMLARI Özet Hakkâri’nin Çukurca ilçesi coğrafi konumu, köklü tarihi ve zengin kültür yapısı ile önemli bir ilçe merkezidir. Musul ve Van bölgeleri arasındaki dağlık bölgenin ortasında bulunmaktadır. Coğrafi konumu itibariyle gözden uzak bir bölgede yer almasına rağmen zengin bir kültür dünyası oluşturmuş ve …
DEVAMINI OKUBÜTÜN YÖNLERİYLE METRAN İSA DESTANI
”Meryem, insanlıktan nasibini almamış valiye bir mektup gönderir ve şöyle der, ‘Ey vali! Eğer ki Allah varsa gasp etmek istediğin hayatımın hakkını senden alır. Kaderimi tutsak almaya çalışıyorsun. Buna izin vermem.” METRAN İSA DESTANI Metran kelimesi Kürtçe dilinde piskopos anlamındadır. Metran İsa da Akdamar Kilisesi’nin Piskopos’u İsa’dır. Kürt sözlü edebiyatında …
DEVAMINI OKUTARIK ZİYA EKİNCİ’NİN YAŞAMI
”12 Mart Muhtırası’nda Diyarbakır Sıkıyönetim Cezaevi’nde Kürtçülük propagandası yaptığı iddiasıyla TCK’nin 142/1.maddesinden üç yıla mahkûm oldu ve iki yıl tutuklu kaldı.” TARIK ZİYA EKİNCİ Tarık Ziya Ekinci (d. 1925 Lice, Diyarbakır) Kürt ve Zaza asıllı doktor, siyasetçi (Türkiye İşçi Partisi Milletvekili) ve yazar. Tarık Ziya Ekinci, 1925 yılında Diyarbakır’ın Lice ilçesinde doğdu. Ortaokulu ve …
DEVAMINI OKUQAZÎ MIHEMED’IN YAŞAMI
”Fakir ailelerin çocuklarına para yardımı, giyecek ve ders kitapları verildi. Kültürel çalışmaların önemini vurgulayan meclis, ilk olarak iki Kürt şairin, Hejar ile Hêmen’in şiir kitaplarını devlet matbaasında bastırdı.” QAZÎ MIHEMED Qazî Mihemed; d. 1900 ya da 1901 – ö. 31 Mart 1947 Mahabad), Mahabad Cumhuriyetinindevlet başkanı seçilmiş Kürt aydini ve yurtseveri.. Mahabad’ın önde gelen ailelerinden Kadı ailesininden Kadı Ali’nin …
DEVAMINI OKU