Meryem Xan Kimdir, Hayatı

Kürtlerin Sultanı Meryem Han, 1912 yılında Şırnak’ın Güçlükonak ilçesine bağlı Kêrxwer köyünde dünyaya geldi.
Meryem Han çocukluğunda dengbêjliğe başlar.

Dengbejlik onun için yaşamın kendisi olur. Meryem Han, babası Heciyê Hemo ve annesi Ayşe vefat ettikten sonra Basa’dan Kerboran’a bağlı Çêlga Eliyê Remo köyüne yerleşir.

Orada Erebîyan aşireti var ve aşiretin en güçlü ailelerinden birisi de Eliyê Remo ailesidir. Meryem Han birkaç yıl bu ailenin yanında kalır.

Eliyê Remo ailesi ona sesinden ve duruşundan ötürü çok değer verir. Meryem Han, bu ailenin divanlarında yerini alarak dengbêjlik yapar.

Bölge halkı da Meryem Han’ı sever. Bir süre sonra bu aile, Meryem Han’ı Kerboran’ın Zivîng köyünden Halil İnan diye biriyle evlendirir.

Ama eşi sürekli, Dengbêjlik yapmanı kabul etmiyorum. Dengbêjlik yaparsan seni bırakırım der. Bu durum Meryem Han’ı çok rahatsız etmeye başlar. Hatta bazen kocasının şiddetine bile maruz kalır. Ama Meryem Han, Dengbêjlik benim yaşamımdır, ben ölsem de bırakmam, istiyorsan beni bırak der.

Meryem Han 25 yaşına geldiğinde, yani 1937 yılında Dicle Nehri üzerinden kayıkla birinin desteğiyle Musul’a gider.

Bir süre orada kaldıktan sonra bir Arap pilotla evlenir. Eşi kısa bir süre sonra kazada yaşamını yitirir.

Birkaç yıl Musul’da kaldıktan sonra bir grup İngiliz’in Bağdat’a geldiğini dengbêjlerin sesini kaydettiğini duyar. Bağdat’a gider ve hemşerisi Elmas Han’ın evinde kalır.

Orada, Mihemed Arif Cizrawî, Hasan Cizrawî gibi sanatçılarla tanışır.

Bağdat’ta büyük dengbêjlerin yer aldığı divanlara çıkar ve sesi dilden dile dolaşır. 1930’ların sonlarına doğru ilk plağını çıkarır. Soranî lehçesinde ki ilk plak ise Dayika Cemal’dir.

Meryem Han, 200’den fazla eseriyle Kürtlerin Sultanı unvanını aldı.

Meryem Han 1949 yılında Bağdat’ta kaldırıldığı Mir İlyas Hastanesi’nde böbrek yetmezliği nedeniyle geçirdiği ameliyattan kısa bir süre sonra hayatını kaybetti.

Bağdat’taki cenaze merasimine Mihemed Arif Cizrawî, Hasan Cizrawî gibi büyük dengbêjler katıldı.

Meryem Han, Şeyh Maaruf Mezarlığında sonsuzluğa uğurlandı.

Kaynak: Meryem Xan Hayatı Sanatı ve Şarkıları – Hurşit Baran Mendeş

AYRICA BAKIN

Paleolitik Çağ

Paleolitik Çağ, insanlık tarihindeki en eski dönemlerden biridir ve Eski Taş Çağı olarak da bilinir. …

error: LÜTFEN KOPYALAMAYIN OKUYUN!