NİHAT GÜLTEKİN / İHSAN NURİ PAŞA (1893-1976) İhsan Nuri Paşa’nın ismi anılınca kuşkusuz akla gelen ilk şey Ağrı İsyanı ve direnişidir. Direnişin ve isyanın askeri komutanı ve lideridir. Paşalık unvanı da Kürtler tarafından kendisine verilmiştir. İhsan Nuri Paşa gücünü ne mensubu olduğu aşiretten ne de dini bir otoriteden almaktadır. O’nu …

WILLIAM AEGLETON JR. / MEHABAD KÜRT CUMHURİYETİ   KURULUŞU 16 Eylül 1492 günü, Mehabad’ın orta halli ailelerinden küçük bir grup şehirden çıkıp Rızaiye’nin toprak yolunda ilerlediler. Sonra Çemê Sablax yakınında bulunan Hacı Davud Babçesi’ndeki ağaçların al¬ tında toplandılar. Grubun en küçüğü Rahman Halevî Rızaiye Lisesi mezunuydu. Grubun en yaşlısı ise …

MİNORSKY   KÜRTLER Kürtler, ön Asya’da yaşayan bir Kavim. Bunların yaşadıkları yerler bir çok seyyah tarafından gezilmiş, Kürtleri dil, tarih, etnografya vs. bakımından inceleyen bir çok eser ortaya konulmuşsa da genel özlü bir araştırma daha yapılmamış bulunduğu gibi, aslında elde olan bilginin dağınık ve eksik bir nitelik göstermesi ve araştırıcıların …

BARIŞ ÇİÇEK Özet Bu çalışma, Mezopotamya coğrafyasında yaşanan dengbêj kültürünün yapı taşları ve farklı sanat dallarına olan etkisini anlatmaktadır. Dengbêjler hangi şartlar altında yaşadığı ve sanatını sergiledikleri alanlar ele alınmıştır. Dengbêjliğin ana kaynağı olan; aşklar, göçler, savaşlar ve diğer doğal,toplumsal olayların dengbêj ruhuna yansımalarının evrensel boyutunu içerir. Bu sanatın, toplumdaki …

Abdulsamed M. Abdullah al-Barawee / OSMANLI DÖNEMİNDE SORÂN EMİRLİĞİ (SİYASİ, SOSYO-KÜLTÜREL VE İKTİSADİ DURUM)   Araştırma konumuz olan Sorân emirliğinin kuruluş tarihi tam olarak bilinmemekte ve sınırları kesin olarak çizilememektedir. Tarihi, XIII. yüzyıldan başlatılan Emirliğin sınırları zaman içerisinde değişim göstermektedir. Emirliğin toprakları, Seydî b. Şah Ali Bey döneminde İranlılardan ele …

Bilal Altan / KÜRDİSTAN TEÂLÎ CEMİYETİ: KURULUŞ, AMAÇ VE FAALİYETLER   Cemiyetin Kuruluşu Birinci Dünya Savaşı’nın Osmanlı Devleti’nde yaşayan unsurlara yansıması yol açtığı sıkıntılar nedeniyle olumsuz oldu. Savaş sonrasının Osmanlı Devleti açısından siyasi ve sosyal dönüşümüne denk gelen Mütâreke ortamı, Kürtlere farklı seçenekler hazırlayacaktı. Büyük güçlerin denetiminde Ortadoğu coğrafyası için …

‘‘Hicaz Demiryolu gibi dev proje bu şekilde neticelendirildiği gibi Donanmayı Humayun’un güçlendirilmesi ve modernize edilmesinde de benzer yönteme başvurulmuştur.”   I. Abdulhamit döneminde Osmanlı son sürecini yaşarken, Avrupa devletlerine karşı yıkılış sürecini geciktirmek için hem dini hem de sivil örgütler kurulmuştu. Cemiyeti Hayriye-i İslamiye gibi dini kuruluşların yanısıra, oluşturulan bir …

YAŞAR KAPLAN Özet Tarihte geniş bir coğrafyaya tekabül eden Hakkâri bölgesi, birçok kültür ve medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Günümüze kadar etkisinin en fazla hissedildiği dönem Abbasilerin yıkılması ile beraber daha görünür olarak ortaya çıkmaya başlayan beylikler dönemidir. Bu beyliklerden en önemlileri Hakkâri, Bahdinan ve Şemdinan beylikleridir. Bu beylikler döneminde bölgede …

”31 Mart 1909 askeri kalkışması ile birlikte Jön Türklerle ilişkiler bozulma sürecine girdi. Bazı özgürlüklerin kısıtlanması, merkezileştirme siyaseti ve Türkleştirme eğilimi yüzünden Kürt aydınları muhalefete geçti.”   BİLAL ALTAN / KÜRDİSTAN TEÂLÎ CEMİYETİ: KURULUŞ, AMAÇ VE FAALİYETLER 1889 yılında kurulan İttihâd-ı Osmâni’nin -sonradan İttihat ve Terakki Cemiyeti-Osmanlılık çatısı altında halkların …

ŞEMSEDDİN SAMİ / OSMANLICADAN ÇEVİREN: M. EMİN BOZARSLAN KÜRDİSTAN: Batı Asya’da, en büyük bölümü Osmanlı imparatorluğunda ve bir bölümü İran’a bağlı büyük bir ülke olup, orada yaşayan insanların çoğunluğunu oluşturan Kürd halkı adıyla adlandırılmıştır. Bu ad, idari ve siyasi bölümlenmelere girmeyip, vaktiyle bizde Kürdistan valiliği ve şimdi İran’da Kürdistan eyaleti …