KÜRT MUTFAĞI

Geleneksel Kürt Mutfağından Yemek Tarifleri

 Murat Akkuş

Yemek bir halkın kültürünü oluşturan önemli bir etkendir. Kürtlerin yıllardır vaz geçemediği kendine has tadı olan yemekleri vardır. Avsir’den Zerquneke, Evdigur’den Helise’ye Cekme’den Hevrişk’e Hepsininin tarifini vermek isterdim. Ancak yazının boyutu kitapları geçer. Birkaç tane en çok bilinen yemeklerin tariflerini paylaşacağım. Afiyet olsun.

Jajerun

½ litre süt

1 kg. un

500 gr. tereyağı

Bir hamur yemeğidir. Önce un ile süt karıştırılır. Karıştırma işlemine yoğurt kıvamına gelene kadar devam edilir. Daha sonra tereyağı eritilir ve içerisine bu yoğurt kıvamındaki hamur dökülür. Kızardıktan sonra servis yapılır.

 

Girar

Nohut

Dövme

Ayran

Nane

Nohut ve dövme pişirilir. Üstüne ayran dökülüp hafif kaynatılır. Üstüne nane katılarak çorba niyetine içilir.

 

Kürt Köftesi (Iğdır)

İnce bulgur, reyhan, karabiber ve kırmızı biber ile hazırlanan bulgurlu köfte haşlanıyor. Diğer tarafta yeşil mercimek, salça, kuru soğan ve tereyağı ile hazırlanan sos köftelerin üzerinde servis ediliyor.

 

Gêrmiya Şîr (Şorbeşir)

2 su bardağı süt (400 ml, yağ oranı önemsizdir)

yarım su bardağı  pirinç (100 gram, beyaz, pilavlık)

5 su bardağı su (1 litre)

1 tatlı kaşığı tuz

Pirinci yıkayıp süzün

Derin bir tencereye, suyu boşaltın, pirinci ve tuzu ekleyip ocağın altını yakın. Harlı ateşte 25 dakika kaynatın. Tencerenin taşmaması için kapağı açık veya hafif kapalı olarak bırakın.

Pirinçler piştiyse sütü ekleyin, 10 dakika daha orta ateşte kaynatın. Afiyetle için!

 

Bello

1 su bardağı ince bulgur

2 su bardağı kırmızı mercimek

4 su bardağı su

2 çay kaşığı tuz

2 çay kaşığı pul biber

5 çay kaşığı kimyon

1 demet yeşil soğan

1 demet maydanoz

3 çay kaşığı salça

2 çorba kaşığı -sıvı yağ

1 soğan

Kuru soğan doğranıp sıvı yağ ile kavrulur. İçine salça ilave edilip ocaktan indirilir.

Diğer tarafta mercimek yıkadıktan sonra dört su bardağı su ile haşlanır. Mercimekler sararıp suyunu çektikten sonra ateşten alınır, içine ince bulgur ilave edilerek karıştırılır.

Kapağını kapatıp 15 dakika bekletilir.

Maydanoz ve soğanın yeşil kısımları ince ince doğranıp diğer malzemelerle birlikte mercimekle bulgura ilave edilir.

Daha sonra köfte şeklinde biçimlendirilerek servis edilir. Servis tabağına aldıktan sonra üzerine yarım limon suyunu gezdirilebilir.

 

Dewin

1 kg yoğurt

750 gr öğütülmüş buğday

1 yemek kaşığı tuz

Bir tencerenin içine saf su konur ve ateşe bırakılır. Su kaynamaya başlarken bu arada dewin için ayran hazırlanır, yoğurt bir kapa dökülür ve karıştırılır ayran haline gelen yoğurt kaynamakta olan suyun içine dökülür bir süre karıştırılır kıvamına gelince son aşama olan öğütülmüş buğday atılır ve tekrar karıştırmaya başlanır kıvamına gelince ateşten alınır. Sıcak servise sunulur.

Kıtel

Kıtel Siirt yöresine ait bir yemektir. Bizim bildiğimiz içli köfte gibidir. Kıymadan yapılan bir iç harcı, bulgurdan yapılan bir köftesi yani dış kısmı vardır. Bulgurla yapılan hamura yuvarlak şekil verilerek içi harç ile doldurulur. Haşlanarak pişirilir ve üzerine tereyağ ile servis edilir.

 

Beyran

Beyran da Kürt mutfağının vazgeçilmez lezzetleri arasındadır. Antep yöresine ait olan bu çorba sabah kahvaltıların da bile içilmektedir. Haşlanmış kuzu etinden yapılır. Sarımsaklı soğanlı suda haşlanan et didiklenir. Bu su ile pirinç pişirilip üzerine didiklenen etler ilave edilerek kaynatılır ve servis edilir. Özellikle kış aylarında çok tüketilen bu çorba sağlıklı ve bağışıklık güçlendiricidir.

 

Köftesir

Köftesir bence bir davet yemeği olabilir. Aslında hünkar beğendiye benziyor yalnızca tabanı farklı. İnce bulgur, tereyağı ve un ile bir hamur hazırlanıyor ve bu hamurdan minik minik köfteler yapılıyor. Köfteler haşlanarak üzerine kuşbaşı et ile yapılan kavurma konuluyor ve servise hazır. Köftesir; yapımı olay, servisi hoş ve lezzetli bir yemek.

 

Kubba

500 gr kılçıksız buğday

500 gr kıyma

1 soğan

Badem

Karabiber

Tuz

Buğday soğuk suda kısa sürede yıkanır içine biraz tuz eklenir, beklemeye alınır, bu sırada et ve soğan içine kara biber ve badem koyularak yağda kızartılır. Bu karışım yoğrularak küçük silindirler yapılır ve kaynamış yağlı suya konulurlar. Salatayla beraber servis yapılır. Kubbanın bir diğer tarifi de şöyledir: Kaburga eti, turp, nohut ve havuç bir arada haşlanır. Aynı şekilde buğday yerine pirinç konulur bir patates veya yumurta eklenir.

 

Şêx Meşhî

400 gr kıyılmış dana eti

5 uzun patlıcan

5 dolmalık kabak

Biraz kuru üzüm

1 soğan

Maydanoz

Tuz

Karabiber

Domatis

Limon suyu

Sebzelerin içi oyulur, soğanlar kavrulur içine kıyma ve maydanoz eklenir daha sonra tuz, karabiber, domates sosu, kuru üzüm konulur. Sebzelerin içine kıyma karışım doldurulur, bir dilim taze domates delik sebzelerin üstüne sıkıştırılır. Daha sonra içine biraz su konmuş bir tencereye sebzeler yerleştirilir, suyun içine domates salçasıyla yapılmış su eklenir ve kısık ateşte 20 dakika pişirilir.

 

Huruşk

Dört kişilik patates

1 baş soğan

Yeşil biber

Pul biber

Yağ

Tuz

 

Patateslerimizi soyduktan sonra en az iki parçaya bölün, sonra soğan yeşil biberide kıydıktan sonra patateslerle birlikte tencereye yerleştirin üsütünede bir miktar su katın; ama suyu yemek pişinceye kadar içine çekecek kadar katarsanız dahada lezetli olur sudan sonra biraz pul biber biraz tuz ekleyin yemeği ocağa bırakın, eğer ilk tepta suyunu çekecek kadar birakırsanız malzemelerle birlikte yağı da katabilirsiniz. Yağı yarı bir tavada kızartıp sonra ekleyebilsiniz. Patateslermiz piştikten sonra aynı tencerede iyice ezin. Böylece yemeğimiz servise hazırdır.

 

Hebis

Malzeme

2 kg un

500 gr. yağ

500 gr. şeker

az tuz

Yapılışı:

Yag önce orta bir tencereye konulur ateşin üstünde iyice kısdıktan sonra yagın içine un katılır ve karıştırmaya devam edilir. Kırmızı bir şekil aldıktan sonra içine tuz şeker konulur ve bir süre karıştrmaya devam edilir. Nar kırmızısı şeklini aldıktan sonra sogutulur ve servis yapılır.

 

Doleme

Kabak

Kıyma

Kırmızıbiber

Reyhan

Pul biber

HAZIRLANIŞI:

Bir tane büyük kabağı (kışlık veya bal kabağı) ufak kare şeklinde doğrayıp tencerede haşlayın. Yağsız kıymanın içine karabiber, pul biber, reyhan karıştırarak ceviz büyüklüğünde köfte yapın. Bu köfteleri de haşlanmakta olan kabaklara ilave edip, pişme kıvamına geldikten sonra servis tabağına alın. Üzerine yağda kızartılmış kırmızıbiber dökerek servis yapın.

 

Kirîş

500 gram kemikli et

2 büyük kuru soğan

2 çorba kaşığı tereyağı

2 çorba kaşığı sıvıyağ

3 çorba kaşığı domates salçası

1 su bardağı besni üzümü

1 su bardağı nohut

1 su bardağı ceviz içi

1 su bardağı sumak

Nane, kekik, tuz, karabiber, kırmızı pulbiber

İçli köfte malzemesi:

500 gram orta yağlı kıyma

2 su bardağı pirinç

Tuz

İç malzemesi:

500 gram kıyma

1 adet soğan

1 çorba kaşığı sıvıyağ

Yarım su bardağı ince çekilmiş ceviz içi

Nane, kekik, kimyon, tuz, karabiber, kırmızıbiber.

 

HAZIRLANIŞI:

Nohudu, 2 su bardağı pirinci ve ceviz içini akşamdan ayn kaplarda ıslatın. Ertesi gün nohudun suyunu değiştirip haşlayın. Üzümü bol suyla yıkayıp 1 saat suda bekletin. 1 su bardağı sumağı 3-4 bardak kaynar suda 15 dakika bekletip suyunu süzün. Bir tencerede kemikli eti pişirin, iç malzeme için; soğanı temizleyip küp küp doğrayın. Tavada sıvıyağı kızdırıp kavurun. Kıyma ve baharatları ilave edip kavurmaya devam edin. Ceviz içini ekleyip tavayı ocaktan alın ve soğumaya bırakın. İçli köfte için; pirinci robottan geçirin. Kıyma ve tuz ilave edip yoğurun. Köfte harcından ceviz büyüklüğünde parçalar koparın. Elinizi ıslatıp parçalan yuvarlayın. Baş parmağınızla ortasını çevirerek açın. Hazırladığınız iç malzemeden 1 kaşık koyup köfteyi kapatın. Malzeme bitinceye kadar işleme devam edin. İki soğanı temizleyip küp küp doğrayın. Büyük bir tencerede tereyağı ve sıvıyağı kızdırıp soğanı kavurun. 3 kaşık domates salçasını ekleyip karıştırın. Tencereye sırasıyla, tuz, baharat, sumak suyu, kemikli et, nohut ve ceviz içini ilave edin. Su kaynayınca köfteleri ve üzümü ekleyin. Kısık ateşte 1 saat pişirin. Sıcak olarak servis yapın.

 

Keşke

Malzeme

1.250 gr dövülmüş buğday

5 yemek kaşığı yağ

2 yemek kaşığı salça

2 baş soğan

500 gr kemiksiz et

1 yemek kaşığı yemek tuzu

Yapılışı:

Tavanın içine yağ atılır, ateşe bırakılır, eriyen yağın içine salça atılır ve karıştırılır oda hazır durumuna gelince içine doğranmış soğan atılır ve karıştırılır,daha sonra yağın içine dövülmüş buğday atılır,kaynamaya başlarken öte yanda ufak parçalar halinde ufaltılmış et su ile pişme derecesinin yakın bir duruma getirilir,suyu dökülen et hazırladığımız dövülmüş buğdayın içine atılır, tuzu eklenir ve karıştırılır, kıvamına gelince ateşten alınır ve sıcak servis yapılır.

Kepaye

Malzeme

Bir deste bağırsak ve işkembe

500 gr pirinç

500 gr kıyma

1 yemek kaşığı salça

1 deste maydanoz

İsteye göre nohut.

Yapılışı:

Bağırsaklar ve işkembe iyice yıkanır ve rendelenir, temizleme işlemi bittikten sonra bir veya iki saat bekletilir. Bu arada içine konulan malzeme hazırlanır; bir kapın içine pirinç, kıyma, salça ve doğranmış maydanoz atılır ve iyece yoğrulur. Bu karışımı hazırladıktan sonra, kurumakta olan işkembe ve bağırsaklar, bir karış kadar kesilir, bir ağzı ine iplikle kapatılır.

Öteki ağzına ise hazırlamış olduğumuz karışım kaşık veya elle doldurulur ve ağzı kapatılır. Bütün işlemler bittikten sonra, bir tencerenin içine su konur, ateşe bırakılır kaynayınca içine isteye göre nohut atılır, tuz eklenir ve karıştırılır 20 veya 25 dk kaynatılır ,kaynatılan nohutlu suyun içine hazırlamış olduğumuz işkembe ve bağırsaklar atılır ve çok hafif olmak şartı ile karıştırılır, kıvamına gelen yemek indirilir ve servise sunulur. Not: İplikleri çıkarmayı unutmayın.

 

Gulol

Malzeme

Ayran

Pirinç

Pekmez

Tahin

Tereyağı

Yapılışı:

Ayranı iyice kaynatıp yıkadığınız pirinci tencereye buşaltıp iyice kaynadıktan sonra ateşten kaldırılıp büyük bir tepsiyeye boşaltıp soğumasını bekliyeceksiniz sonra kariştırmiş olduğunuz pekmez ve tahini kızaltılmiş tereyağı ile yemeğin üzerine dökerek yiyebilirsiniz.

 

Kürt Çorbası

1 su bardağı yarma

1 su bardağı yoğurt

1 çorba kaşığı tereyağı

1 tatlı kaşığı pul biber

1 talı kaşığı nane

1 tatlı kaşığı tuz

Yarmanın üzerine 4 su bardağı su konur. Düdüklüde kaynama noktasına geldikten sonra 15 dakika kaynatılır. (yarmanın şeklini tamamen kaybetmesi gerekir.) Yoğurt, 2 su bardağı su ve tuz karıştırılır. Soğumuş yarmanın üzerine dökülür, bir taşım pişirilir. Yağ, pul biber ve nane yakılır. Çorbanın üzerine dökülür.

 

Kürt Lokması

3 adet yumurta

1 çay bardağı süt

1 çay bardağı yoğurt

2 çorba kaşığı eritilmiş tereyağı

1 fiske tuz

1 çay kaşığı karbonat

1 avuç çekilmiş ceviz

1,5 su bardağı un

Kızartma yağı

Şerbet için:

2 su bardağı şeke

2 su bardağı su

1 adet limon

Önce şerbet hazırlanır, soğumaya terk edilir. Yoğurma kabına önce sıvı malzemeler konur, bir çatalla iyice karıştırılır. Sonra un, tuz, karbonat ve ceviz katılır, biraz daha karıştırılır. 15 dakika bekletilir. Kızgın yağa kaşıkla dökerek kızartılır. Sıcak lokmalar yayvan bir tencereye konur. Üzerine şerbet dökülür. Şerbeti çekince servise sunulur.

Keledoş

Kavurma eti

Yarım su bardağı nohut

1 su bardağı dövme buğday

Yarım su bardağı yeşil mercimek

2 avuç ak pancar

3 çorba kaşığı tereyağı

2 su bardağı kurut

Nohut ve dövmeyi bir tencerede haşlanmaya bırakın. Pişmesine yakın yeşil mercimeği ilave edin, hepsi piştikten sonra içine ak pancar ve kavurma etini ekleyin. 10-15 dakika kaynatın. Malzeme iyice pişince ezilmiş kurutu kaynayan tencereye ilave edip muhallebi kıvamına gelinceye kadar pişirin. Ocaktan indirip üzerine tereyağı koyun. Yağ, yemeğin sıcağı ile eridikten sonra servis yapın.

 

Kade Bişi

Pekmez

Ceviz

Kepekli un

Çekirdeksiz üzüm

Tuz

Şeker

Kepekli un hamur şekline getirilir. Hamurun içine hafif bir pekmez katılır. Ceviz içi öğütülür, çok az ezilmiş incir veya çekirdeksiz üzüm ile karıştırılır. Hamur ceviz büyüklüğünde önce yuvarlanır. sonra açılır. Ceviz karışımı içine konulur. ve kapatılır. Pekmezden şerbet yapılır ve ateşte kaynatılır. Yapılanlar bu şerbetin içine konulur. Bir süre kaynadıktan sonra, ateşten indirilir. Soğutulur ve servis yapılır. Not: Kış mevsiminin en popüler tatlısıdır.

 

Doğaba

1.5 su bardağı aşurelik buğday

750 gr kemikli et (kol veya kaburga)

500 gr süzme yoğurt

1 yumurta

1 çorba kaşığı un

2 çorba kaşığı tereyağı

Nane, kekik, kırmızı pulbiber

Tuz

Köfte malzemesi:

500 gr kıyma

1 su bardağı pirinç

YAPILIŞI

Buğdayı akşamdan ıslatın. Ertesi gün yıkayıp süzün. Orta boy bir tencerenin yarısına kadar su doldurun. Buğdayı ve kemikli eti ilave edip kısık ateşte pişirin.

Köfte için; pirinci 1-2 saat ıslatın. Süzüp robottan geçirin. Kıyma, tuz ve baharat ekleyip yoğurun. Köfte harcından fındık büyüklüğünde parçalar koparıp elinizi ıslatarak yuvarlayın.

Süzme yoğurdu bir kaba alın. Yumurta ve unu ekleyip çırpın. Biraz su ekleyip boza kıvamında bir karışım elde edin. Yoğurtlu karışımı etli buğdaya ilave edin. Kaynamaya başlayınca köfteleri ekleyip pişirin. Tencereyi ocaktan alın. Tavada 2 kaşık tereyağını kızdırın. Tuz ve baharat ekleyip karıştırın. Hazırladığınız sosu yemeğin üzerine gezdirip servis yapın. (Davet ve düğün yemeğidir.)

 

Zozan (Yayla) Köftesi

1 ölçü ince bulgur

1 ölçü pilavlık bulgur

2 adet patates

Reyhan, pul biber,tuz

1 kase sarımsaklı yoğurt

1 çorba kaşığı salça

5 çorba kaşığı salça

Kuru nane

2 ölçü kaynayan suya bulgurlar atılır. Yumuşayana kadar haşlanır. Soğuyunca baharatlar eklenir ve bütünleşene kadar yoğrulur. Sonra yarım parmak uzunluğunda köfteler yapılır. Tencereye 3 ölçü su konur. Kaynayınca kuşbaşı doğranmış patates atılır. Yumuşamaya başlayınca köfteler eklenir. Pişince servis tabağına aktarılır. Üzerine sırasıyla sarımsaklı yoğurt, kızdırılmış salçalı yağ ve kuru nane konur.

 

Otlu Peynir

Hevin – Otlu peynir mayası: Nisan ayında gahevin, gehe, türüsü ve haspist otlarının kökü 1 gün suda iyice bekletilip soyulur ve ertesi gün dördü beraber 5 saat bakır kazanda kaynatılır. Diğer tarafta bir demet sarı çiçekli yabani ot, kuru zencefil ve rahazer, kurutulmuş acı yeşil biber ve bir demet gahevin ve haspistin kaynatılmamış hali bir küpe en alta konulup üzerine kaynatılmış köklerin suyu süzülerek ilave edilir. Ağzı beyaz bezle kapatılıp 3 gün bekletilir.

Eğer bu bileşim koyu kırmızı yahut çay rengi almışsa mayamız tutmuş demektir.

Tutmamışsa bu işlem tekrar yapılır.

Akşamüstü ineklerden ve keçilerden sağılan süt soğumadan süzgeçten geçirilir ve bir bakır kazana konulur (bu işlemi hızlı yapmak mühimdir). Daha sonra tutan mayamız bu kazana eklenir ve iyice karıştırılır. 2 saat içinde, süt yoğurda yakın bir mayalanma devresine girer. Bu aşamaya geldiği zaman süt içine yabani ot eklenerek kaynamaya bırakılır. Peynirde genelde bir çeşit ot kullanılır ama birçok ot kullanılarak farklı peynirler de yapılır. Peynir kaynamaya başlayana kadar sürekli karıştırılır, tam kaynamadan altı kapatılır. Daha sonra bezlerin içinde başka kaplara aktarılır. Ağzı kapanan bezler süzülmeye bırakılır, üzerine taş konulup iki saat beklenir ve artık otlu peynir hazırdır.

Taze halde yenebilen bu peynir 1 hafta bu şekilde kalabilir. Ancak 1 hafta içerisinde toprak bidonlara basılan peynir toprağın altına gömülüp 6 ay süre ile orada bekletilir. 6 ay sonra topraktan çıkarılan peynir tüketilmeye başlanır.

Salhiye

500 gr un

2 çorba kaşığı yoğurt

Yarım çay bardağı yağ

Yeteri kadar ılık su

1 tatlı kaşığı tuz

İçi için:

300 gr kıyma

2 adet kıyılmış soğan

Yarım demet maydanoz

1 tatlı kaşığı tuz

1 tatlı kaşığı karabiber

Kızartma yağı

Öncelikle iç malzeme için kıyma soğan kıyılmış maydanoz tuz ve karabiberi kavurun.

Ilınması için bir kenara alalım.

Hamur için derin bir kaba unu eleyelim.

Ortasını havuz şeklinde açın ve yoğurt yağ ve tuzu ekleyelim.

Yumuşak bir hamur elde edene kadar azar azar ılık su ekleyerek yoğuralım.

Üzerini nemli bir bezle örtün ve 30 dakika dinlenmesini bekleyin.

Sonra limon büyüklüğünde parçalar koparın ve merdane ile pasta tabağı büyüklüğünde açın.

Hamurun bir kenarına iç harçtan koyun ve yarım ay şeklinde elinizle bastırarak kapatın.

Hamur ve iç malzeme bitene kadar işleme devam edelim.

Kızdırılmış yağda önlü arkada kızartın.

 

Doşirmeki

4-5 kg kemikli kuzu eti

2-3 yemek kaşığı tereyağı

1 su bardağı sıvı yağ

2 kg şehriyeli bulgur

Maydanoz

Karabiber

Pulbiber

Tuz

Kemikli kuzu eti tencereye alınır ve üzerine 1 lt ya da daha fazla sıcak su ilave edilerek pişirilir. Çabuk pişmesi için düdüklü tencere kullanılabilir.

Düdüklü tencerede yaklaşık 15-20 dk. pişirilen et suyundan çıkarılır ve başka bir tencereye alınır.

Üzerine 3-4 yemek kaşığı tereyağı ve 1 su bardağı sıvı yağ ilave edilerek kavrulur.

Kavrulan etten birkaç parça alınarak bir kenara sonradan bulgurun üzerine eklenmek üzere ayrılır.

Kavrulan etlerin üzerine şehriyeli bulgur eklenir ve etle birlikte kavrulur.

Daha sonra üzerine bulgurla aynı ölçüde et suyu dökülerek pişmeye bırakılır.

Başka bir tarafta ise ayrılan et küçük parçalara bölünür ve bir tavada tereyağıyla kavrulur.

Üzerine yarım kaşık karabiber eklenerek ocaktan alınır ve üzerine bir tutam pul biber ve maydanoz eklenerek karıştırılır.

Bu karışımın üzerine 3-4 kepçe pişirilen bulgurdan eklenir ve tekrar karıştırılır.

Pişirilen bulgur genişçe bir tepsiye serilir ve üzerine de hazırlanan etli karışım serilir.

Ayrılan etler de bu bulgurun üzerine serilir ve bu şekilde servis edilir.

Kürt Köftesi

2-3 su bardağı ince bulgur isteğe göre

1 adet yumurta

1 su bardağı un

İsteğe göre kuru reyhan

Karabiber

Tuz

Nane

Kimyon

Sosu için:

Yoğurt

Sıvı yağ

1 adet kuru soğan

1 yemek kaşığı biber salçası

Bulguru geniş bir kaseye alın.

Hepsi ıslanacak şekilde üzerine sıcak su döküp ağzını kapatın ve 15 dakika kadar bekletin.

Ardından un, baharat ve yumurtayı ekleyip iyice yoğurun.

Bir tencerenin yarısına kadar su doldurup hazırladığınız köfteleri haşlayın ve süzün.

Sonra bir kapta yoğurdu çırpıp bekletiyoruz.

Bir tavada da soğanı yağda kavurup salçasını ekleyin.

Haşlanan köfteleri servis tabağına alın.

Üzerine hazırladığınız yoğurdu ve salçalı sosu dökün.

 

 Dewê Germ

1 litre ayran

Bir kaşık un

1 adet yumurta

250 gr. döğme

1 avuç nohut

Tuz

Reyhan veya yarpuz (yabani nane)

Önce bir tencerenin içine ayran konularak içine un, tuz, yumurta sarısı ilave edilerek, iyice karıştırılır.

Kaynayıncaya kadar tahta kaşıkla karıştırılmaya devam edilir. Kaynamış karışıma, önceden ıslatılıp hazır hale getirilen nohut ilave edilir. Nohut biraz piştikten sonra döğme katılır, 20-30 dakika kaynatıldıktan sonra yarpuz (yabani nane) konur. Taze yarpuz daha iyi tat verir. Mevsim kış ise kurutulmuş yarpuz karıştırılır. 5 dakika daha kaynatılır. Sıcak yenildiği gibi yaz aylarında soğuk da yenilir.

 

Maç Çorbası

1 su bardağı pastıkan veya 1.5 su bardağı yoğurt

1 yumurta

½ su bardağı tutmaç

Et suyu

½ su bardağı haşlanmış mercimek

½ su bardağı haşlanmış nohut

Sarımsak

Sosu için:

Tereyağı

Kekik veya anık (anıx) (dağ kekiği)

Kırmızıbiber

Pastıkan, iki bardak suyla eritilip tencereye konulur. Haşlanmış nohut ve mercimek de eklenir ve kaynamaya bırakılır. Kaynamaya başlayınca tutmacı eklenip, 5 dakika daha kaynatılır.

Sonra et suyu eklenip, 5 dakika daha kaynatılır. Kaynadıktan onra sarımsağı eklenip ocağın altı kapatılır.

Susu için; bir sos tavasında yağı eritilir. İçine bütün baharatlar konulup kızdırılır. Servis yapmadan hemen önce çorba tenceresine dökülüp karıştırılır.

 

Bulgur Çorbası

500 gr. ince bulgur

4 su bardağı su

1 kaşık salça ya da 1 adet domates

1 adet soğan

Tuz

2 kaşık tereyağı

Önce su salça ya da domates birlikte ocağa konularak kaynatılır. Su kaynamaya başlayınca içine tuz ve düğürcük eklenir. Yaklaşık 10 dakika kaynadıktan sonra ocaktan alınır. Bu arada çorba için doğranmış soğanlar, başka bir tava ya da tencerede tereyağıyla kızarana kadar kavrulur. Kavrulan soğanlar, çorbaya ilave edilir ve servise hazır hale getirilir.

 

Kurdi

2 litre su

500 gr. bulgur

1 litre kurut ayranı

6-7 çorba kaşığı kepekli un

1 yemek kaşığı tuz

1 baş sarımsak

Tereyağı

Bir kapta 2 litre su kaynatılır. Kaynamış suya yeteri kadar tuz eklenir. Bulgur ilave edilerek hafif ateşte haşlanması beklenir. Haşlandıktan sonra suyunun kısmen çekilmesini müteakip üzerine un serpilir. Un serpilme işlemi yapılırken oklavanın kalın kısmı ile karıştırılarak katılaşması sağlanır. İstenilen kıvam verildikten sonra bir tepsinin içine dökülür. Tahta kaşık yardımıyla orta kısmı çukurlaştırılır. Bu çukur kısma sarımsaklı ayran dökülür. Üzerine kızgın yağ boca edilir. Yağ isteğe bağlı olarak baharatlı olabilir.

 

Savarê Raxisti

1 kg kemikli kuzu eti

500 gr bulgur

50 gr tel şehriye

100 gr tereyağı

Karabiber

Tuz

Et için; öncelikle pişirme tenceresine etler eklenip kendi yağında kavrulur.

Etler kavrulunca su eklenir, tuz ve baharat eklendikten sonra haşlanır.(düdüklü tencerede pişirme süresi düşürülebilir)

Kemikler ayrılabilir bir kıvama gelinceye dek pişirilir.

Pilav için; pilav tenceresine tereyağı eritilir, tel şehriyeler kavrulur ve bulgur eklenir.

Tuz ve karabiber eklendikten sonra su ilave edilip pişirilir.

Servis tepsisine bulgur pilavı dökülür üzerine haşlanmış etler serpiştirilir ve yemek servis edilir.

Kürt Böreği

1 kilo un

3 yumurta

150 gr tereyağı

1 çay bardağı sıvıyağ

1 su bardağı irmik

Ceviz büyüklüğünde yaş maya

Tuz

İrmik bir miktar suda muhallebi gibi pişirilir. İyice piştikten sonra ocaktan ahnır.

Bir kaba ılık suda eritilmiş yaş maya, tuz, 3 yumurta, pişmiş irmik konarak karıştırılır. Un ve gerektiği kadar da ılık su ilave edilerek kulak memesi yumuşaklığında bir hamur elde edilir.

Hamurdan elma büyüklüğünde parçalar alınıp, oklava ile tepsi büyüklüğünde açılır. Yağlanmış tepsiye yufkayı koyup, tereyağı ile yağlanır. Kat kat yufkalar açılıp yağlanıp tepsiye yerleştirilir.

Hamur bittikten sonra, üzerine yumurta sarısı sürülüp kızgın fırına verilir.

Piştikten sonra üzerine bol pudra şekeri serpip sıcak olarak servis yapılır.

AYRICA BAKIN

Paleolitik Çağ

Paleolitik Çağ, insanlık tarihindeki en eski dönemlerden biridir ve Eski Taş Çağı olarak da bilinir. …

error: LÜTFEN KOPYALAMAYIN OKUYUN!